«Η Ψυχοπαθολογία της καθημερινής Ζωής» είναι το αντικείμενο του πιο πολυσυζητημένου και πολυδιαβασμένου βιβλίου του Φρόυντ. Σύμφωνα με την θεωρία του, τίποτε από όλα όσα μας συμβαίνουν δεν είναι τυχαία. Άλλωστε ο Φρόυντ δεν πίστευε στο τυχαίο.
Η δυσκολία να θυμηθούμε ονόματα, πρόσωπα, γεγονότα ή τοποθεσίες, οι παραδρομές της γλώσσας όταν κάνουμε μια συζήτηση, η όταν γράφουμε, ακόμα και τα ατυχήματα που θεωρούμε ότι έτσι απλά συμβαίνουν από απροσεξία στη ζωή μας, είναι μηνύματα του ασυνείδητου προς το συνειδητό. Με αυτό τον τρόπο μας δίνεται η δυνατότητα να αντιληφθούμε τον πραγματικό εαυτό μας και τις ανάγκες του. Μέσα από αυτή την αποκωδικοποίηση αποκαλύπτεται η εσωτερική μας αλήθεια η ένας ψυχολογικός τραυματισμός που συνέβη κάποια στιγμή στη ζωή μας και παρ’ ότι θέλουμε να τον ξεχάσουμε, επανεμφανίζεται ζητώντας λύση.
Ξεχνάω ονόματα, πράγματα και υποχρεώσεις: Η Ψυχανάλυση θεωρεί ότι πίσω από την δυσκολία μας να θυμηθούμε συγκεκριμένα ονόματα ή καταστάσεις κρύβεται ένας μηχανισμός απώθησης. Η εξήγηση είναι ότι τα απωθούμε, γιατί κάτι μας θυμίζουν. Κάτι δυσάρεστο που κάποτε μας προκάλεσε οδυνηρά συναισθήματα.
«Η φίλη μου ξέχασε το ραντεβού μας, περίμενα αρκετή ώρα να έρθει και τελικά την πήρα στο κινητό για να μάθω γιατί καθυστερεί τόσο. Μου απάντησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια ότι το ξέχασε. Έμεινα άναυδη!».
Ότι και αν είναι αυτό που ξεχνάμε π.χ ένα ραντεβού, ένα όνομα, ένα αντικείμενο η μια διεύθυνση, φαίνεται ότι δεν είναι τυχαίο, καθοδηγούμαστε από ένα δυσάρεστο κίνητρο. Όταν ξεχνάμε να τηλεφωνήσουμε στο πρόσωπο που σχετιζόμαστε ερωτικά μπορεί να μην κρύβουμε απαραίτητα την απόρριψη, αλλά ενοχές για την επιλογή μας ή για την ερωτική μας επιθυμία. Αν κάποιος ξεχνάει αντικείμενα αυτό μπορεί να σημαίνει ότι δεν τα θεωρεί δικά του, η ότι θέλει να ξαναγυρίσει στο μέρος που τα ξέχασε. Αν πχ. κάποιος ξεχνά τα κλειδιά του σπιτιού του αυτό μπορεί να σημαίνει την κακή σχέση που έχει με αυτό ή την έλλειψη επικοινωνίας που έχει με την οικογένεια του.
Ατυχήματα: Η Ψυχανάλυση δεν θεωρεί καθόλου τυχαία τα ατυχήματα, αντίθετα θεωρεί ότι είναι δυνατόν να τιμωρούμε τον εαυτό μας με αυτό τον τρόπο για κάτι που συνειδητά μπορεί να το θεωρούμε ασήμαντο. Τα συμπλέγματα μας, η αυτολογοκρισία ή οι ενοχές μας είναι δυνατόν να κινητοποιούν μια αυτοκαταστροφική συμπεριφορά ως τιμωρία προς τον εαυτό μας.
Παραδρομές της γλώσσας: Τα σαρδάμ δεν έχουν τέλος, μας έχει συμβεί, έχει συμβεί και σε άλλους, φαίνεται ότι δεν είχαμε την πρόθεση να το κάνουμε αλλά έτσι απλά μας βγήκε, γελάμε, το προσπερνάμε αλλά τελικά οι παραδρομές της γλώσσας αποκαλύπτουν τις πραγματικές επιθυμίες μας, που ενώ τις έχουμε απωθήσει, αυτές ενεργοποιούνται και εμφανίζονται εκεί που δεν το περιμένουμε και δείχνουν με ακρίβεια αυτό που πραγματικά θέλαμε να πούμε!
Η Ψυχολογία της Καθημερινότητας, ένας άλλος τρόπος να γνωρίσουμε τον εαυτό μας!!
Δρ Χαρά Νομικού
Κλινικός Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
Διδάκτωρ Ψυχοπαθολογίας του Παν/μιουLeMirail II
Ερευνητικό Κέντρο Cerpp, Toulouse, France