Ήρθε στο γραφείο μου με την μητέρα της. Κάθισαν απέναντί μου και η μητέρα ξεκίνησε να μιλά για τη σχέση της κόρης της. Το κορίτσι καθόταν αμίλητο με κατεβασμένο το κεφάλι και την άκουγε. Μερικές φορές επιβεβαίωνε τα λεγόμενα της μητέρας με μια κίνηση του κεφαλιού.
Ο λόγος για τον όποιο ήρθαν να με επισκεφτούν με πρωτοβουλία της μητέρας ήταν να χωρίσει η κόρη της από τον 30χρονο άντρα που την καταπίεζε και τη βασάνιζε. Η μητέρα μίλησε για αυτόν, όχι με τα χειρότερα λόγια όπως ίσως θα περίμενε κανείς αλλά με πόνο.
«Τον γνώρισε στα 14. Φυσικά και δεν την άφηνα να βγει μαζί του, μιλούσαν όμως από το τηλέφωνο. Την έπλασε όπως ήθελε αυτός. Δεν αντιμιλάει σε ό,τι και αν της λέει. Την κάνει ό,τι θέλει και αυτή δεν αντιδρά».
Όταν μείναμε μόνες, η εικοσάχρονη κοπέλα, δειλά στην αρχή, με περισσότερο θάρρος αργότερα άρχισε να μου μιλά για τον Κ.
«Μ΄αγαπά πολύ! Και εγώ τον αγαπώ! Τον αγαπώ πιο πολύ και από τη ζωή μου. Αλλά δεν αντέχω άλλο, μου φέρεται άσχημα, βρίζει, ζηλεύει, φωνάζει, δεν με αφήνει να βγω με τις φίλες μου, σχολιάζει χυδαία το ντύσιμο μου,με αναγκάζει να του τα λέω όλα. Έχω χάσει τον εαυτό μου».
Μου μιλούσε και με δυσκολία συγκρατούσε τα δάκρυα της. Τα μακριά μαύρα μαλλιά έπεφταν στο πρόσωπο της καθώς όλο το σώμα συνταράσσονταν από το κλάμα της.
Όταν η αγάπη προκαλεί πόνο, όταν οι περισσότερες συζητήσεις με τις φίλες μας αφορούν εκείνον, τα προβλήματα και τα συναισθήματα του, όταν δικαιολογούμε τις ιδιοτροπίες του, τον θυμό και την αδιαφορία του, όταν παραμένουμε σε μια σχέση μου μας κάνει δυστυχισμένους τότε κάτι δεν πάει καλά με την επιλογή μας.
Αν η σχέση μας με ένα άντρα δεν μας δίνει αυτό που θέλουμε: Αγάπη, ενδιαφέρον, φροντίδα, ασφάλεια, επικοινωνία και αναρωτιόμαστε γιατί μένουμε σε αυτή την σχέση, τότε έχουμε πρόβλημα. Η αιτία που μένουμε σε μια τοξική σχέση δεν είναι η αγάπη, αλλά ίσως ο φόβος μη μείνουμε μόνες η μην μας απορρίψουν.
Πολλοί με ρωτούν πως γίνεται και ανεχόμαστε, πως γίνεται και αντέχουμε και τελικά συνηθίζουμε να ζούμε μέσα σε τέτοιου είδους «κακές» σχέσεις. Η απάντηση βρίσκεται μέσα στο σπίτι μας, στα πρότυπα των γονιών μας σε αυτό που ζήσαμε στην παιδική ηλικία. Οι επιδράσεις μεταφέρονται από την προηγούμενη γενιά στην επόμενη. Τα χαρακτηριστικά της σχέσης των γονιών μας τα ενδοβάλλουμε και τα βιώνουμε με ασυνείδητο τρόπο ως πρότυπο… Σχέσεις εξάρτησης, σχέσεις παθητικο–επιθετικές, σχέσεις θύτη-θύματος η σχέσεις υπερβολικής αγάπης είναι κατ’ ουσία η αναπαραγωγή των σχέσεων που έχουμε η είχαμε εμείς με τους γονείς μας και οι γονείς μας μεταξύ τους και χρειάζεται το κατάλληλο άτομο να τα ενεργοποιήσει.
«Δε τολμούσαμε να μιλήσουμε μην κάνει φασαρία. Όλα τα κάναμε κρυφά για να μη βάλει τις φωνές και η μαμά μου ποτέ δεν πήγαινε πουθενά χωρίς να του το πει».
Οι επόμενες συναντήσεις μας αποκάλυψαν μια πραγματικότητα. Η μητέρα της βίωνε όλα αυτά τα χρόνια την ίδια συμπεριφορά, τον ίδιο βασανισμό και καταπίεση από τον άντρα της. Δεν ήθελε η κόρη της να περάσει τα ίδια.
Δρ Χαρά Νομικού
Κλινικός Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
Διδάκτωρ Ψυχοπαθολογίας του Παν/μιουLeMirail II
Ερευνητικό Κέντρο Cerpp, Toulouse, France