Ένας επίγειος παράδεισος μόλις 15 λεπτά από την χώρα της Μυκόνου…
Η Άνω Μερά, ο δεύτερος παραδοσιακός οικισμός του νησιού σε μέγεθος, μετά τη Χώρα, είναι ένας όμορφος οικισμός που κρατάει έντονα το κυκλαδίτικο στοιχείο και προσφέρει ωραίες εικόνες στον επισκέπτη. Ο κυρίως οικισμός του οργανώνεται γύρω από το ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Τουρλιανής, άλλοτε σημαντικού οικονομικού παράγοντα στην περιοχή.
Μέχρι το 1999 ήταν ξεχωριστή Κοινοτήτα. Πρόκειται για ένα κομβικό σημείο του νησιού, καθώς οδηγεί στις παραλίες Ελιά, Καλαφάτης, Λιά, Καλό Λιβάδι και Αγία Άννα. Από την Άνω Μερά περνούν όλοι όσοι επισκέπτονται τις βορειοανατολικές παραλίες. Αξίζει να κάνετε μια βόλτα στα σοκάκια του οικισμού και να γευματίσετε στις παραδοσιακές ταβέρνες. Θα δοκιμάσετε σπιτικές τοπικές συνταγές και θα χαρείτε τη ζεστή φιλοξενία των κατοίκων. Είναι το μοναδικό χωριό του νησιού στην μέση της Μυκόνου με την παραδοσιακή μεγάλη πλατεία. Το χωριό κοσμεί το ιστορικό Μοναστήρι της Παναγιάς Τουρλιανής με το περίτεχνο καμπαναριό, που χτίστηκε τον 16ο αιώνα σε θέση που προϋπήρχε παλιά εκκλησία των Εισοδίων της Παναγιάς. Το αξιοθαύμαστο ξυλόγλυπτο «μπαρόκ» τέμπλο του τρίκλιτου ναού, ο επισκοπικός θρόνος και ο άμβωνας (τέλη 18ου αι.) λέγεται ότι κατασκευάστηκαν στην Φλωρεντία.
Η αρχιτεκτονική του συγκροτήματος εντυπωσιάζει με την λιτή του μεγαλοπρέπεια τον επισκέπτη, που θα περιεργαστεί στην αυλή του την πλούσια ανάγλυφη διακόσμηση του μαρμάρινου καμπαναριού και της βρύσης, χαρακτηριστικά δείγματα της παραδοσιακής μαρμαρογλυπτκής των Κυκλάδων. Στις συλλογές του μοναστηριού υπάρχουν πολλά παλιά εργαλεία και σκεύη, σημαντικά εκκλησιαστικά κειμήλια, αρχιερατικά άμφια, επίπλωση (ένας ξυλόγλυπτος επιτάφιος, αναλόγια κ.α), μεταβυζαντινές εικόνες και διάφορα άλλα αφιερώματα πολλά από αυτά εκτίθενται στο εκκλησιαστικό μουσείο που στεγάζεται στον όροφο του Μοναστηριού. Κάτω από το Βυζαντινό Κάστρο είναι ευδιάκριτα υπολείμματα από αρχαία οχύρωση του χώρου όπως λιθόπλινθοι και μάρμαρα κοντά σε πύλη ενώ στις πλαγιές έχουν βρεθεί απομεινάρια παλαιάς οικισμικής εγκατάστασης με ταφικά ευρήματα της γεωμετρικής εποχής όπως επίσης και προϊστορικά ευρήματα. Όλα τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η περιοχή λόγω ευνοϊκής θέσης έχει συνεχές μητρώο κατοίκησης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Οδηγώντας βόρειο ανατολικά και περνώντας από την περιοχή της Μαούς θα συναντήσετε τους αμπελώνες της Μυκόνου ενώ συνεχίζοντας ο δρόμος θα σας οδηγήσει στο Φράγμα του Φωκού, λίγο πριν την ομώνυμη παραλία.
Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου αλλά και στις 23 το χωριό γιορτάζει την γιορτή της Παναγίας και εννιάμερα της Θεοτόκου με όργανα στην πλατεία…
Επιμέλεια: Αναστάσιος Ε. Δαφνής